Dự án Biến Đổi Khí Hậu và Di Cư

IOM và Viện Xã hội học, Viện Hàn lâm Khoa học Xã hội Việt Nam công bố nghiên cứu về di cư bắt buộc của các hộ gia đình do biến đổi môi trường tại Việt Nam

Nghiên cứu đánh giá việc thực hiện và các kết quả của chương trình Tái định cư của tỉnh Hòa Bình với mục tiêu tái định cư cho 1.200 hộ gia đình từ hai xã vùng sâu có nguy cơ thiên tai cao ở vùng Tây Bắc. Nghiên cứu khảo sát việc thực hiện dự án, quá trình ra quyết định và các kết quả tái định cư của 406 hộ gia đình, bao gồm những hộ đã được di dời, hộ mong muốn được di dời và hộ quyết định ở lại hoặc vẫn chưa ra quyết định.

Các phát hiện trong nghiên cứu cho thấy tiềm năng mà tái định cư có thể đóng góp để cải thiện chất lượng cuộc sống và mang lại các cơ hội mới đối với các cộng đồng tái định cư. Các chính sách hiện tại cung cấp sự hỗ trợ quan trọng trong việc giúp các hộ tái định cư di dời thành công tới nơi ở mới và an toàn hơn. Tuy nhiên, việc thực hiện dự án phản ánh tính chất phức tạp của các quyết định của hộ gia đình về tái định cư và các thách thực thực tế trong việc hỗ trợ các hộ gia đình giải quyết các yếu tố đa dạng ảnh hưởng tới kết quả tái định cư.

Nghiên cứu đã xác định được các vấn đề chính trong quá trình gia quyết định của hộ gia đình, và các thực hành hiện quả hỗ trợ tái định cư thành công. Khi xem xét các quyết định tái định cư, nghiên cứu cho thấy các hộ gia đình có ý thức cao về rủi ro và kinh nghiệm chống chọi với thiên tai. Tuy nhiên, rủi ro thiên tai chỉ là một trong nhiều yếu tố có ảnh hưởng đến quyết định di dời. Ví dụ, các mối lo ngại về việc sinh kế bị ảnh hưởng hay không hòa nhập về mặt xã hội cũng là những vấn đề chính trong các cuộc thảo luận về di cư. Những phát hiện liên quan tới việc thực hiện dự án và các kết quả của tái định cư cũng chỉ ra rằng mặc dù phần lớn các hộ gia đình có nhận thức cao về các mục tiêu của dự án, hiểu biết của họ về quá trình thực hiện còn hạn chế. Sự tham gia của chính quyền địa phương và cộng đồng trong quá trình lên kế hoạch và thực hiện dự án còn rất hạn chế. Ngoài việc ghi nhận được các kết quả trên, nghiên cứu còn đưa ra các khuyến nghị về mặt chính sách để hỗ trợ cải thiện các thực hành tái định cư, bao gồm các chính sách về lên kế hoạch và thực hiện kế hoạch, tham gia và truyền thông, phát triển sinh kế, cũng như giám sát và đánh giá.

Báo cáo được công bố nhân dịp Hội thảo quốc tế về các thực hành hiện quả trong tái định cư ở cộng đồng và giảm nhẹ thiên tai do IOM và Viện Xã hội học đồng tổ chức tại Hà Nội. Các kết quả và khuyến nghị từ báo cáo đã được trình bày tại Hội thảo, đồng thời đây cũng là dịp để các nhà hoạch định chính sách, các nhà nghiên cứu và các thành viên của xã hội dân sự trao đổi và học hỏi kinh nghiệm cũng như các thực hành hiệu quả được đưa ra bởi các chuyên gia khu vực và quốc tế.

“Chương trình di cư cũng như tái định cư nói chung đều là những phương pháp ứng phó với biến đổi môi trường, nhờ đó có thể tăng cường khả năng chống chịu của các hộ gia đình đối với các thảm họa diễn biến từ từ hoặc đột ngột. Tuy nhiên, đây là các quá trình phức tạp và chỉ nên áp dụng khi tái định cư tại chỗ hoặc các biện pháp khác không khả thi. Tái định cư cần được lên kế hoạch, thiết kế, thực hiện và giám sát với sự tham gia chặt chẽ của cộng đồng” – ông Paul Priest, Trưởng bộ phận Dự án tại Việt Nam cho biết.

Để tải báo cáo, vui lòng truy cập: https://publications.iom.int/books/planned-relocation-context-environmental-change-hoa-binh-province-northern-viet-nam

Dự án Biến Đổi Khí Hậu và Di Cư

Tập huấn cho chính quyền cấp tỉnh và địa phương về tái định cư cho cộng đồng trong bối cảnh thay đổi môi trường và biến đổi khí hậu

Tổ chức Di cư Quốc tế (IOM) đã hợp tác cùng Viện Xã hội học (IOS), Viện Hàn lâm Khoa học Xã hội Việt Nam tổ chức thành công tập huấn kéo dài hai ngày về chủ để “Tái định cư ở cộng đồng trong bối cảnh thay đổi môi trường và biến đối khí hậu” với sự tham dự của các đại biểu cấp tỉnh và địa phương tại tỉnh Hòa Bình, Việt Nam vào ngày 12-13 tháng 12 năm 2017.

Hòa Bình là một tỉnh đồi núi ở Tây Bắc Việt Nam. Với địa hình đồi núi dốc và có lượng mưa theo mùa cao, Hòa Bình phải đối mặt với nguy cơ lũ lụt, lũ xoáy, sạt lở đất, ảnh hưởng nghiêm trọng tới an toàn, tính mạng, sinh kế và tài sản của hàng ngàn hộ dân. Đề án Tái định cư đã và đang tiếp tục là trọng tâm trong chiến lược ứng phó và giảm nhẹ nguy cơ thiên tai của tỉnh.

Các đại biểu tham dự buổi tập huấn đã được cung cấp những hiểu biết khái quát về các vấn đề chính xung quanh sự phức tạp của di cư, môi trường và biến đổi khí hậu, những công cụ và cách thức thực tiễn để áp dụng trong bối cảnh địa phương. Cụ thể, trong hai ngày tập huấn, các đại biểu đã thảo luận về tầm quan trọng trong cách tiếp cận trao quyền cho cộng đồng trong việc lập kế hoạch và thực hiện các chương trình tái định cư vì lý do môi trường. Đồng thời, cuộc thảo luận cũng nhấn mạnh rằng tái định cư được coi là phương án thích hợp nhất trong trường hợp thích ứng tại chỗ hoặc các giải pháp khác không khả thi và tái định cư cần được lên kế hoạch, thiết kế và thực hiện phù hợp với nhu cầu, quyền lợi và nguyện vọng của cộng đồng nhằm đạt được kết quả mong muốn về giảm thiểu tính dễ bị tổn thương và tăng khả năng phục hồi.

Tài liệu tập huấn về chủ đề này đã được IOM soạn thảo và được giới thiệu trong tập huấn tại Hòa Bình, và trước đó đã được giới thiệu tại Tập huấn cho giảng viên nguồn được tổ chức dưới sự hợp tác của IOM và IOS ở Hà Nội. Tài liệu đã nhận được những phản hồi rất tích cực từ cả các giảng viên nguồn và các đại biểu từ địa phương. Tài liệu này sẽ được IOM chỉnh sửa và sớm công bố.

Dự án Biến Đổi Khí Hậu và Di Cư

Di cư giúp người dân thích nghi với các tác động của biến đổi môi trường tại Việt Nam

Báo cáo mang tựa đề “Thích nghi với biến đổi khí hậu thông qua di cư – Một nghiên cứu về trường hợp Đồng bằng sông Cửu Long” vừa được Tổ chức Di cư Quốc tế (IOM) công bố.

Việt Nam đặc biệt hứng chịu nhiều thiên tai bao gồm bão lụt, hạn hán và nước biển dâng. Tác động riêng lẻ và cộng hưởng của các hiện tượng này đang gây ảnh hưởng lớn đến môi trường trong nước cũng như sinh kế của 90.73 triệu dân trên cả nước. Các điều kiện môi trường khắc nghiệt gây ảnh hưởng rõ rệt lên xu hướng di cư trong nước: các chương trình tái định cư cho những cộng đồng dân cư chịu ảnh hưởng của suy thoái môi trường mà chính phủ đã triển khai từ những năm 90 và số lượng người dân phải rời khỏi chỗ ở tạm thời hay vĩnh viễn do thiên tai trong những năm gần đây (hơn 2 triệu người kể từ năm 2008 đến năm 2015) là những dấu hiệu cho thấy sự liên hệ rõ ràng giữa di cư và môi trường.

Báo cáo cho thấy có mối tương quan tích cực giữa di cư và một số hiện tượng thiên tai cụ thể, đặc biệt là xói lở đất, bão và lũ lụt. Các phát hiện cũng khẳng định vai trò của di cư trong việc giúp người dân thích nghi với biến đổi môi trường. Di cư có các tác động tích cực trong dài hạn như thúc đẩy giáo dục, thương mại và đầu tư. Tuy nhiên trong nhiều trường hợp, di cư được áp dụng như một phương cách để tồn tại. Di cư đóng một vai trò quan trọng trong chiến lược thích ứng với biến đổi của môi trường, đặc biệt đối với người dân vùng đồng bằng sông Cửu Long. Báo cáo khuyến nghị di cư cần được nhìn nhận như một giải pháp hiệu quả không chỉ để ứng phó với biến đổi khí hậu mà còn để thúc đẩy phát triển kinh tế và xã hội, và cần có các chính sách tạo điều kiện thuận lợi cho di cư, song song với chiến lược thích ứng tại chỗ và tái định cư.

Song song với công bố kết quả nghiên cứu, IOM cũng xuất bản một báo cáo đánh giá mang tên ‘Đánh giá bằng chứng: Di cư, môi trường và biến đổi khí hậu tại Việt Nam’. Báo cáo phân tích và tổng hợp nhiều nguồn tài liệu khác nhau, bao gồm các bài nghiên cứu, báo cáo của Chính phủ, các tổ chức trong nước và quốc tế. Đánh giá hướng đến nhiều mục đích khác nhau, bao gồm (i) cung cấp một cái nhìn tổng quan về mối liên hệ giữa các xu hướng di cư và biến đổi môi trường tại Việt Nam; (ii) phân tích đánh giá các chính sách của Chính phủ liên quan đến các mối liên hệ này; và (iii) đưa ra khuyến nghị cho chính sách và các nghiên cứu liên quan. Đặc biệt, báo cáo đề xuất nghiên cứu thành lập một cơ quan chuyên trách về di cư để đảm bảo di cư có thể diễn ra trong những điều kiện tốt nhất và đạt hiệu quả cao nhất.

Việt Nam là một trong sáu nước được chọn để thí điểm nghiên cứu trong khuôn khổ dự án ‘Di cư, Môi trường và Biến đổi Khí hậu: Bằng chứng cho Chính sách’ (MECLEP) được Liên minh Châu Âu tài trợ và do IOM thực hiện, kéo dài trong ba năm từ 2014 đến 2017. Tải báo cáo tại các đường dẫn sau:

“Thích nghi với biến đổi khí hậu thông qua di cư – Một nghiên cứu về trường hợp Đồng bằng sông Cửu Long”

Nghiên cứu về cách thức quy hoạch và triển khai các chương trình tái định cư do yếu tố môi trường và tác động đối với việc phát triển nông thôn tại địa phương

Thời gian: 33 tháng, từ tháng 12 năm 2014 đến tháng 9 năm 2017

Địa điểm: Sẽ được xác định

Nhà tài trợ / nguồn tài trợ: Quỹ Kế hoạch chung LHQ (UN OPF)

Đối tác thực hiện: Văn phòng Điều phối Chương trình Phát triển Nông thôn Mới – Bộ Nông nghiệp & Phát triển Nông thôn (Bộ NN & PTNT)

Mô tả tóm tắt / Mục tiêu dự án: Nghiên cứu nằm trong khuôn khổ chương trình chung của LHQ hỗ trợ Chính phủ Việt Nam triển khai “Chương trình Mục tiêu Quốc gia Xây dựng Nông thôn mới” (còn gọi là chương trình ‘Tam Nông’).

Nghiên cứu của IOM nhằm đánh giá các mô hình tái định cư do ảnh hưởng của môi trường, tác động của các mô hình này đối với sự phát triển chung của cộng đồng, và khoảng cách giữa chính sách và thực hành trong quá trình tham vấn, quy hoạch và triển khai các dự án tái định cư. Nghiên cứu sẽ đưa ra các khuyến nghị chính sách nhằm tối ưu hóa tác động của các chương trình tái định cư đối với chương trình phát triển nông thôn.

Di cư, Môi trường và Biến đổi Khí hậu: Bằng chứng cho Chính sách (MECLEP)

Thời gian: 36 tháng, từ tháng 1 năm 2014 đến tháng 12 năm 2016

Nhà tài trợ / nguồn tài trợ: Ủy ban châu Âu

Mô tả tóm tắt / Mục tiêu dự án: Mục tiêu chính của dự án là đóng góp vào sự hiểu biết của các quốc gia về mối quan hệ giữa di cư và sự thay đổi của môi trường, bao gồm biến đổi khí hậu, và hỗ trợ cho việc xây dựng các chính sách liên quan trong chiến lược quản lý di cư toàn diện. Cụ thể:

Tăng cường kiến thức và chia sẻ thông tin về di cư và sự thay đổi của môi trường, cũng như hàm ý về việc thích ứng.

Tăng cường năng lực chính phủ để ứng phó với di cư do ảnh hưởng của môi trường và tạo điều kiện cho sự gắn kết chính sách và hợp tác về di cư do môi trường trên toàn quốc và trong khu vực.

Sự thay đổi về môi trường là một trong những mối quan tâm lớn đối với cộng đồng quốc tế. Mặc dù chưa có tính toán chính xác, nhưng có xu hướng ngày càng nhiều người sẽ di cư trong những năm tới do sự thay đổi về môi trường.

Đồng thời, di cư có thể tạo nên một tác động ngày càng lớn đối với môi trường. Mặc dù đã có một số nghiên cứu về chủ đề di cư, môi trường và biến đổi khí hậu, vẫn còn thiếu dữ liệu thực sự đáng tin cậy và nghiên cứu hướng đến chính sách để đáp ứng và phản ánh nhu cầu ngày càng tăng của các nhà hoạch định chính sách.

Có thể bạn quan tâm

  • Di Cư và Giới Tính

    Di Cư và Giới Tính

    Thúc đẩy bình đẳng giới và Trao quyền cho Phụ nữ – Tăng cường Năng lực của Phụ nữ sống trong khu vực dự án Kết nối khu vực Đồng bằng Mê–kông – Giai đọan 2 (Mỹ An-Cao Lãnh) Thời gian: 10 tháng (6/2012-4/2013) Địa điểm: Tỉnh Đồng Tháp IOM cung cấp sự hỗ trợ …

  • Quản lý Di Cư và Chính Sách Di Cư

    Quản lý Di Cư và Chính Sách Di Cư

    Truyền thông nhóm về di cư an toàn và phòng ngừa di cư trái phép sang Úc bằng tàu thuyền tại Bình Thuận Trong hai ngày 10 & 12/06/2020, với sự phối hợp của Bộ chỉ huy Bộ đội Biên phòng Bình Thuận, các cán bộ truyền thông cơ sở đã tổ chức 04 buổi …

  • Hỗ trợ cho người di cư khẩn cấp

    Hỗ trợ cho người di cư khẩn cấp

    Hỗ trợ đi lại cho người di cư Thời gian: Đang triển khai Địa điểm: Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh IOM cung cấp sự hỗ trợ toàn diện và uy tín về đi lại cho những người di cư chưa từng đi máy bay hoặc chưa từng đi ra nước ngoài, bao …

  • Di Cư và Phát Triển

    Di Cư và Phát Triển

    Hỗ trợ Hồi hương Tự nguyện Thời gian: Đang thực hiện Địa điểm: Trên toàn lãnh thổ Việt Nam Châu Âu và Châu Úc hiện có nhiều người di cư bất hợp pháp, trong số đó có cả người Việt Nam. IOM Việt Nam hợp tác với các Văn phòng IOM tại Vương quốc Anh, …

  • Thực trạng sức khỏe khi di cư tại Việt Nam

    Thực trạng sức khỏe khi di cư tại Việt Nam

    Thực Trạng Sức Khỏe Người Di Cư Tại Việt Nam Thời gian: 11/2018 – Hiện tại Địa điểm triển khai dự án: Toàn quốc Đơn vị tài trợ: Tổ chức Di cư Thế giới (IOM), Tổ chức Y tế Thế giới (IOM) và Quỹ Nippon thông qua Quỹ hỗ trợ Sasakawa Đối tác phối hợp …

  • Di cư lao động Việt Nam

    Di cư lao động Việt Nam

    Hỗ trợ Tiến trình Colombo (Hội đàm cấp bộ trưởng về Quản lý Việc làm Ngoài nước và Lao động theo Hợp đồng cho các nước đi ở Châu Á) Thời gian: Đang triển khai Địa điểm: khu vực Châu Á IOM tạo điều kiện cho các cuộc tham vấn Bộ trưởng (cũng như các …